![]() | |
Arwyddair | نه به افراطیت ![]() |
---|---|
Math | gwlad ar un adeg ![]() |
Prifddinas | Kabul ![]() |
Poblogaeth | 39,905,102 ![]() |
Sefydlwyd | |
Anthem | Anthem Genedlaethol Affganistan ![]() |
Pennaeth llywodraeth | Abdullah Abdullah ![]() |
Iaith/Ieithoedd swyddogol | Pashto ![]() |
Daearyddiaeth | |
Gwlad | Affganistan ![]() |
Arwynebedd | 652,864 km² ![]() |
Cyfesurynnau | 34.5328°N 69.1658°E ![]() |
Gwleidyddiaeth | |
Corff deddfwriaethol | Cynulliad Cenedlaethol Affganistan ![]() |
Swydd pennaeth y wladwriaeth | Arlywydd Affganistan ![]() |
Pennaeth y wladwriaeth | Hamid Karzai, Ashraf Ghani, Amrullah Saleh ![]() |
Swydd pennaeth y Llywodraeth | Prif Weithredwr Affganistan ![]() |
Pennaeth y Llywodraeth | Abdullah Abdullah ![]() |
![]() | |
Arian | afghani ![]() |
Gwladwriaeth a fodolai yn Affganistan o 2004 i 2021 oedd Gweriniaeth Islamaidd Affganistan (Dari: جمهوری اسلامی افغانستان Jumhūrī-yi Islāmī-yi Afġānistān, Pashto: د افغانستان اسلامي جمهوریت Da Afġānistān Islāmī Jumhoryat), yn ystod cyfnod Rhyfel Affganistan (2001–21). Sefydlwyd y weriniaeth Islamaidd gan y cyfansoddiad newydd a gadarnhawyd yn Ionawr 2004,[1] dwy flynedd wedi cwymp y Taleban a fuont yn llywodraethu ar Emiriaeth Islamaidd Affganistan o 1996 i 2001. Daeth Gweriniaeth Islamaidd Affganistan i ben yn sgil buddugoliaeth ymgyrch ymosodol y Taleban yn Awst 2021 ac ailsefydlu'r Emiriaeth Islamaidd. Er iddi golli'r rhan fwyaf helaeth o'i thiriogaeth, cydnabyddir y Weriniaeth Islamaidd o hyd yn llywodraeth gyfreithlon Affganistan gan nifer o wledydd eraill.
Pennaeth gwladwriaethol a llywodraethol cyntaf y weriniaeth oedd yr Arlywydd Hamid Karzai, a fu'n arweinydd dros dro y wlad ers Cynhadledd Bonn yn Rhagfyr 2001 ac yn gadeirydd Gweinyddiaeth Drawsnewidiol Affganistan (2002–04) ers cynulliad y loya jirga yn y brifddinas Kabul ym Mehefin 2002. Etholwyd Karzai yn Arlywydd Affganistan gan y bobl yn Hydref 2004, a'i ail-ethol yn Awst 2009. Yn sgil canlyniadau amheus yr etholiad arlywyddol yn 2014, cytunodd y ddau prif ymgeisydd, Ashraf Ghani ac Abdullah Abdullah, i rannu grym, gyda'r Arlywydd Ghani yn bennaeth y wladwriaeth a'r Prif Weithredwr Abdullah yn bennaeth y llywodraeth hyd at Fawrth 2020. Ail-etholwyd Ghani yn 2019, ac efe oedd arlywydd olaf Gweriniaeth Islamaidd Affganistan.
Ffoes Ghani y wlad yn ystod cwymp Kabul yn Awst 2021, ac honnai'r Prif Is-arlywydd Amrullah Saleh ei fod yn arlywydd dros dro y wlad.[2] Cadarnle olaf y Weriniaeth Islamaidd yw Dyffryn Panjshir, sydd yn parhau'r frwydr yn erbyn y Taleban er gwaethaf cwymp Kabul.[3]
© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search